Coraz więcej dłużników decyduje się na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Z pewnością wpływa na to wiele zalet tej instytucji. Przede wszystkim celem postępowania jest oddłużenie, w przeciwieństwie do egzekucji komorniczej, której zasadniczy cel to zaspokojenie wierzyciela. W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Dokonywanie czynności prawnych w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli. Jednak w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd, na wniosek upadłego, może wyrazić zgodę na dokonanie albo zatwierdzić dokonanie takiej czynności prawnej.

Obowiązek składania sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli

Kolejnym obowiązkiem upadłego jest składanie corocznie, do końca kwietnia, sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym należy wykazać osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za ostatni kwartał okresu sprawozdawczego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Do sprawozdania trzeba dołączyć kopię złożonego rocznego zeznania podatkowego.

Skutki niewykonywania obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli

W razie niewykonywania przez upadłego m.in. obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, ukrywania majątku, sąd może uchylić plan spłaty wierzycieli, chyba że uchybienie obowiązkom jest nieznaczne lub dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. Nie da się zaprzeczyć, że skutki uchylenia planu spłaty wierzycieli są niezwykle dotkliwe, przede wszystkim zobowiązania upadłego nie są umarzane, a dłużnik co do zasady traci możliwość ponownego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez okres 10 lat (chyba że przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi).

Należy mieć na względzie, że ogłoszenie upadłości konsumenckiej to jeden z pierwszych etapów postępowania. Dopiero po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Co warte dodania, w szczególnych przypadkach sąd może umorzyć zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli.